Array
(
    [responseDate] => 2025-12-11T14:52:29Z
    [request] => https://revistas.ucm.es/index.php/RGID/oai
    [GetRecord] => SimpleXMLElement Object
        (
            [record] => SimpleXMLElement Object
                (
                    [header] => SimpleXMLElement Object
                        (
                            [identifier] => oai:ojs.revistas.ucm.es:article/95345
                            [datestamp] => 2024-12-16T11:52:12Z
                            [setSpec] => RGID:ART
                        )

                    [metadata] => SimpleXMLElement Object
                        (
                            [dc] => SimpleXMLElement Object
                                (
                                    [title] => Array
                                        (
                                            [0] => Disinformation among students arriving at university to pursue degrees related with information science. The cases of Brazil, Cuba and Spain
                                            [1] => La desinformación en los alumnos que llegan a la universidad en las titulaciones relacionadas con la Information Science. Los casos de Brasil, Cuba y España
                                        )

                                    [creator] => Array
                                        (
                                            [0] => Presser, Nadi Helena 
                                            [1] => Pacios , Ana R.
                                            [2] => Bernades da Silva, Abinair 
                                        )

                                    [subject] => Array
                                        (
                                            [0] => Information literacy
                                            [1] => Disinformation
                                            [2] => Higher  education
                                            [3] => Undergraduate first year students
                                            [4] => Alfabetización informacional
                                            [5] => Desinformación
                                            [6] => Educación Superior
                                            [7] => Estudiantes universitarios de primer curso
                                        )

                                    [description] => Array
                                        (
                                            [0] => The article presents the findings of a study conducted as part of a research project about misinformation and disinformation. The study was performed with the cooperation of 16 universities from three Ibero-American countries (Brazil, Cuba and Spain) and the participation of 428 students just beginning their studies for a degree related with information science. The objective was to learn if students newly arrived at university and enrolled in information science degree programmes have the competences needed to detect disinformation and know how to react or behave when news reaches them. Information was collected using a 26-item questionnaire with open and closed answers about the target issues. The results show that a high percentage of students have trouble recognizing news that they receive over social networks as fake and do not use content or context criteria or indicators to determine whether to believe the information they receive or find on social networks. Over 36% rely on their own prior knowledge and opinions. A little more than half of the students (61.9%) claim to verify information at the original source to evaluate its reliability. Surprisingly passive behaviour was found among those students (34.8%) who are unaware of how much incorrect information they receive, and a striking number of students (31.5%) reported having shared some kind of disinformation.
                                            [1] => El artículo presenta los resultados de un estudio realizado en el contexto de un proyecto de investigación sobre información errónea y desinformación que se llevó a cabo con la colaboración de 16 universidades de tres países de Iberoamérica (Brasil, Cuba y España) y en el que participaron 428 alumnos que iniciaban sus estudios en una titulación relacionada con la Information Science. Su objetivo era conocer si los estudiantes que llegan a la universidad y cursan estos estudios tienen competencias para detectar la desinformación y saber cómo reaccionan o se comportan cuando reciben una noticia. El instrumento para recoger la información fue un cuestionario formado por 26 preguntas de respuestas cerradas y abiertas relacionadas con las cuestiones que se pretendía conocer. Los resultados mostraron que un alto porcentaje de estudiantes presenta déficits para reconocer las noticias falsas que reciben a través de las redes sociales y que no utilizan criterios o indicadores de contenido o contexto para dar credibilidad a la información que reciben o encuentran en ellas. Más del 36% confían en sus conocimientos y opiniones previos. Poco más de la mitad de los estudiantes (61,9%) afirmaron que verificaron la información en su fuente original para evaluar su fiabilidad. Llamó la atención el comportamiento pasivo de aquellos estudiantes (34,8%) que ignoran la información errónea que reciben y, además, la cantidad de encuestados (31,5%) que afirmaron haber compartido algún tipo de desinformación.
                                        )

                                    [publisher] => Ediciones Complutense
                                    [date] => 2024-12-16
                                    [type] => Array
                                        (
                                            [0] => info:eu-repo/semantics/article
                                            [1] => info:eu-repo/semantics/publishedVersion
                                            [2] => Artículo revisado por pares
                                        )

                                    [format] => application/pdf
                                    [identifier] => Array
                                        (
                                            [0] => https://revistas.ucm.es/index.php/RGID/article/view/95345
                                            [1] => 10.5209/rgid.95345
                                        )

                                    [source] => Array
                                        (
                                            [0] => Revista General de Información y Documentación; Vol. 34 No. 2 (2024); 343-361
                                            [1] => Revista General de Información y Documentación; Vol. 34 Núm. 2 (2024); 343-361
                                            [2] => 1988-2858
                                            [3] => 1132-1873
                                        )

                                    [language] => spa
                                    [relation] => Array
                                        (
                                            [0] => https://revistas.ucm.es/index.php/RGID/article/view/95345/4564456571466
                                            [1] => /*ref*/Abadal, E.; Ollé, C.; López-Borrull, A. (2021). Library and Information science in Spain: an assessment of 40 years of university studies. Profesional de la información, 30(2). DOI:10.3145/epi.2021.mar.152.  Andersen, J. (2008). Information criticism: Where is it? In: Lewis, A. (Ed.). Questioning library neutrality. Essays from Progressive Librarian. Duluth, Minnesota: Library Juice Press, p. 97-108. Anderson, R. (2017). Fake news and alternative facts: five challenges for academic libraries. Insights, 30(2), 4-9. DOI: 10.1629/uksg.356 Batchelor, O. (2017). Getting out the truth: The role of libraries in the fight against fake news. Reference Services Review, 45(2), 143-148. DOI: 10.1108/RSR-03-2017-0006.  BRASIL. Presidência da República. Lei nº 4.084, de 30 de junho de 1962. Dispõe sobre a profissão de bibliotecário e regula seu exercício. Brasília, 30 de junho de 1962.   [Consulta 28/02/2024]. BRASIL. Presidência da República. Lei 9.674, de 26 de junho de 1998. Dispõe sobre o exercício da profissão de Bibliotecário e determina outras providências. Brasília, 26 de junho de 1998.  [Consulta 28/02/2024]. Calil Junior, A.; Oliveira de Sá, N. & Zattar, M. (2021) A extensão universitária e o exercício da práxis no campo informacional: práticas para apropriação da informação e do saber. International Review of Information Ethics, 30(1), 1-9.  [Consulta 14/02/2024]. Carmi, E.; Yates, S. J.; Lockley, E. & Pawluczuk, A. (2020). Data citizenship: rethinking data literacy in the age of disinformation, misinformation, and malinformation. Internet Policy Review, 9(2). DOI: 10.14763/2020.2.1481 Cernicova-Buca, M. & Ciurel, D. (2022) Developing Resilience to Disinformation: A Game-Based Method for Future Communicators. Sustainability, 14, 5438.  DOI: 10.3390/su14095438 Colás-Bravo, P., González, T. y de Pablos, J. (2013). Young People and Social Networks: Moti-vations and Preferred Uses. Comunicar, 40, 15-23. DOI:10.3916/C40-2013-02-01  Conselho Regional de Biblioteconomia (CRB-8) (2021). Instituições de Ensino. https://crb8.org.br/instituições/ [Consulta: 07/02/2024]. Cordeiro, J.D.R.; Fonseca, A.B.; Lessa, L.R.; Lima, A.G.I.; Nobile, M. (2021). A Educação em Ciências e Saúde e o enfrentamento à desinfodemia: um relato de experiências críticas no ensino online. Liinc em Revista, 17(1), e5720, 2021. https://revista.ibict.br/liinc/article/view/5720 [Consulta 14/02/2024]. Denis, J. (2019). A invisibilidade do trabalho de dados: Entrevista com Jérôme Denis. DigiLabour.  [Consulta 14/02/2024].  Du Preez, P. (2020). Noticias falsas y desinformación, otra pandemia del coronavirus. Noticias ONU. https://news.un.org/es/story/2020/04/1472922 [Consulta 12/02/2024]. Ecker, U.; Lewandowsky, S. & Chadwick, M. Can corrections spread misinformation to new audiences? Testing for the elusive familiarity backfire effect. Cognitive Research, 5 (41),1-25. DOI: 10.1186/s41235-020-00241-6.  Espindola Artola, A; Molina Castellanos, O.; Basanta Vasnueva, Y.; Garlobo Figueredo, M. y García González, M.C. (2020) Representación social de la licenciatura en Ciencias de la Información en estudiantes universitarios. Revista Cubana de Información en Ciencias de la Salud, 31(2), e1416.  [Consulta 14/02/2024]. Fernández de la Iglesia, J.C; Casal Otero, L.; Fernández Morante, C. y Cebreiro, B. (2019) Actitudes y uso de Internet y redes sociales en estudiantes universitarios de Galicia: implicaciones personales y sociales. Revista Prisma Social, 28, 145-160. https://revistaprismasocial.es/article/view/3372 [Consulta 14/02/2024]. Flores Vivar, J. M. (2019). Inteligencia artificial y periodismo: diluyendo el impacto de la desinformación y las noticias falsas a través de los bots. Doxa Comunicación, 29. DOI: 10.31921/doxacom.n29a10. Freire, P. (1970). Pedagogia do oprimido. Rio de Janeiro, RJ: Paz e Terra. Herrero-Curiel, E., & La-Rosa, L. (2022). Secondary education students and media literacy in the age of disinformation. [Los estudiantes de secundaria y la alfabetización mediática en la era de la desinformación]. Comunicar, 73. DOI:  10.3916/C73-2022-08 Hobbs, R. & Jensen, A. (2009). The past, present, and future of media literacy education. Journal of Media Literacy Education, 1(1), 1-11.    [Consulta 14/02/2024]. Hwang, Y.; Youn Ryu, J. & Jeong, S. (2021). Effects of Disinformation Using Deepfake: The Protective Effect of Media Literacy Education. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 24(3), 188-193. DOI: 10.1089/cyber.2020.0174 Infantes Capdevila, G. (2024) Seguridad Nacional relaciona las campañas de desinformación con una mayor radicalización entre los jóvenes. Newtral.  [Consulta 14/02/2024]. Lazer, D.M.J.; Baum, M.A., Benkler, Y.; Berinsky, A.J.; Greenhill, K.M., Menczer, F.; Metzger, M.J.; Nyhan, B., Pennycook, G.; Rothschild, D.; Schudson, M.; Sloman, S.A. Sunstein, C.R.; Thorson, E.A.; Watts, D.J. & Zittrain, J.L. (2018). The science of fake news. Science, 359 (6380), 1094-1096. DOI: 10.1126/science.aao2998 Lena-Acebo, F.J.; Renés-Arellano, P.; Hernández-Serrano, M.J.; Caldeiro-Pedreira, M.C. (2022). Knowing how to share and to protect oneself: key factors on digital cybercritical education for children. Profesional de la información, 31(6), e310609. DOI: 10.3145/epi.2022.nov.09 León Santos, M.; Rivera, Z.; Dustet Mederos, K.; & García Capote, T. (2018). El mercado laboral para el profesional de la información: un acercamiento a partir de la voz de sus actores en Cuba. Bibliotecas. Anales de Investigación, 14(1), 11-33. < http://revistas.bnjm.sld.cu/index.php/BAI/article/view/3> [Consulta: 22/02/2024] Lewandowsky, S.; Ecker, U.K.H.; Seifert, C.M.; Schwarz, N.; Cook, J. (2012). Misinformation and its correction: Continued influence and successful debiasing. Psychological Science in the Public Interest, 13(3), 106–131. DOI: 10.1177/1529100612451018 Linares Columbié, R. (2018). Los profesionales de la información en Cuba y su formación: una aproximación histórica. Bibliotecas. Anales de Investigación, 14(1), 63-72. < http://eprints.rclis.org/32445/1/05-ART%20REV%201.pdf> [Consulta: 22/02/2024] Martínez Ávila, D. y Cuevas Cerveró, A. (2022). Alfabetización informacional crítica: Una corriente política cada vez más necesaria. Anuario ThinkEPI, 16, e16a31. DOI: https://10.3145/thinkepi.2022.e16a31 Martínez Cardama, S. y Algora Cancho, L. (2019). Lucha contra la desinformación desde las bibliotecas universitarias. El profesional de la información, 28(4), e280412. DOI: 10.3145/epi.2019.jul.12. Marzal García-Quismondo y Cruz-Palacios, E. (2018). Gaming como Instrumento Educativo para una Educación en Competencias Digitales desde los Academic Skills Centres. Revista General de Información y Documentación, 28(2), 489-506 https://doi.org/10.5209/RGID.62836 Mendiguren, T., Pérez Dasilva, J. y Meso Ayerdi, K. (2020). Actitud ante las Fake News: Estudio del caso de los estudiantes de la Universidad del País Vasco. Revista de Comunicación, 19(1). DOI: 10.26441/RC19.1-2020-A10 Meszaros, E. & Goodsett, M. (2022). Debunking & Prebunking: Strategies for Librarians to Eradicate Misinformation.  [Consulta: 13/01/2024]. Montemayor Rodríguez, N. (2023). Percepción y consumo de desinformación en jóvenes universitários. Revista Espacios, 44(5). DOI: 10.48082/espacios-a23v44n05p04 Nagumo, E.; Teles, L. f. & Silva, L. (2022) Educação e desinformação: letramento midiático, ciência e diálogo. ETD Educacao Tematica Digital, n. 24, 220-237. DOI: 10.20396/etd.v24i1.8665292. Nyilasy, G. (2020). Fake news in the age of covid-19.   [Consulta 12/02/2024]. Olmo y Romeo, J.A. (2019). Desinformación: concepto y perspectivas. Real Instituto Elcano.  [Consulta: 13/01/2024]. Ortiz-Repiso, V. (2015). Repensar els estudis de Biblioteconomia i Documentació a Espanya: traspassant els límits. BiD: textos universitaris de biblioteconomia i documentació, 35 (desembre). DOI: 10.1344/BiD2015.35.11. Pérez Matos, N.E. (2005). La formación bibliotecaria en Cuba: una mirada a través de los documentos. Acimed,13(3). Disponible en: http://bvs.sld.cu/revistas/aci/vol13_3_05/aci08305 [Consulta: 22/02/2024]. Rodrigues dos Santos, L.; Ladeira de Moura Andrade, E.; Ferreira de Lima, E.; Cristina da Costa Fernandes, J. (2021). Sala de aula invertida no enfrentamento a Fake News, Desinformação e Infodemia em época de Covid. Revista ACB: Biblioteconomia em Santa Catarina, 26(2), 1-20. < https://revista.acbsc.org.br/racb/article/view/1739> [Consulta 12/03/2024]. Roozenbeek, J.; Van der Linden, S.; Goldberg, B.; Rathje, S. & Lewandowsky, S. (2022). Psychological inoculation improves resilience against misinformation on social media. Science Advances, 8, 34. DOI: 10.1126/sciadv.abo6254 Sánchez-Duarte, J.M; Magallón Rosa, R. (2020). Infodemia y COVID-19. Evolución y viralización de informaciones falsas en España. Revista Española de Comunicación en Salud, Suplemento 1, S31-S41. DOI:10.20318/recs.2020.5417 Santos, S.T.; Nunes, M.S. Cabral; Zafalon, Z. R.; Vanz, S. A. de Souza (2023). Os cursos de graduação na Área de Ciência da Informação no Brasil.  Revista Brasileira de Biblioteconomia e Documentação, 19, 1-31. Santos-D´Amorim, K. & Miranda, F.K.Fernandes de Oliveira (2021). Misinformation, disinformation and malinformation: clarifyng the definitions and examples in disinfodemic times. Informação incorreta, desinformação e má informação: Esclarecendo definições e exemplos em tempos de desinfodemia. Encontros Bibli: revista eletrônica de biblioteconomia e ciência da informação, 26, e76900. < https://www.redalyc.org/journal/147/14768130011/movil/> Santos-D´Amorim, K. & Dos Santos, R.N.M. (2022). Da personalização algorítmica às guerras informacionais: a dinâmica das bolhas de (des)informação em torno do dia 7 de setembro de 2021. Encontros Bibli: revista eletrônica de biblioteconomia e ciência da informação, 27, 1-26. < https://www.redalyc.org/journal/147/14775278017/> El Siglo (2023) ¿Quiénes son los integrantes de la Comisión de Desinformación? El Siglo. Periódico Digital. < https://elsiglo.cl/quienes-son-los-integrantes-de-la-comision-de-desinformacion/> [Consulta 14/02/2024]. Smith, K. & Parker, L. (2021). Reconfiguring Literacies in the Age of Misinformation and Disinformation. Journal of Language and Literacy Education, 17 (2), 1-27.  [Consulta 12/02/2024]. Sturges, P., & Gastinger, A. (2012). La alfabetización informacional como derecho humano. Anales de Documentación, 15(1).  DOI: 10.6018/analesdoc.15.1.147651 Sunstein, C.R. (2017) #Republic: Divided democracy in the age of social media. Princeton: Princeton University Press. UNESCO (2020). Seoul Declaration on Media and Information Literacy for Everyone and by Everyone.  [Consulta: 12/12/2023]. Valenzuela Urra, C.; Oliveros Castro, S. y Valdenegro Egozcue, B.   (2022). Introducción al dosier: Alfabetización en información. Tendencias, conocimientos y experiencias innovadoras en bibliotecas y otros espacios educativos y culturales: segunda parte. Palabra Clave, 12(1), e163. DOI: 10.24215/18539912e163 Wardle, C. & Derakhshan, H. (2018). Thinking about ‘information disorder’: formats of misinformation, disinformation, and mal-information. En: Ireton, Ch. y Posetti, J. (Ed.). Journalism, “Fake News” & Disinformation: Handbook for Journalism Education and Training. Paris: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, p. 45-55. Vieira, Y. P.; Ferreira Viero, V. d. S.; Saes-Silva, E.; Da Silva, P. A.; Silva, L. d.S.; Saes, M. de O.; Demenech, L.M; Dumith, S.C. (2022). Uso excessivo de redes sociais por estudantes de ensino médio do sul do Brasil. Revista Paulista de Pediatria, 40, e2020420. DOI:10.1590/1984-0462/2022/40/2020420. Vosoughi, S.; Roy, D.; Aral, S. (2018). The spread of true and false news online. Science,  359 (6380), 1146-1151. DOI: 10.1126/science.aap95  Warnick, B. (2002). Critical literacy in a digital era: Technology, rhetoric and the public interest. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
                                        )

                                    [rights] => Derechos de autor 2024 Revista General de Información y Documentación
                                )

                        )

                )

        )

)